محمد مهدى ملايرى
245
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
چند مورد كه در زبان عربى كلمهء فارسى و در زبان فارسى كلمهء عربى به كار مىرود تأثير زبانها در يكديگر امرى طبيعى و عادى است . هيچ زبانى نيست كه از زبان ديگرى كلمات يا تعابيرى را به عاريت نگرفته باشد و به نوبهء خود كلمات يا تعابيرى را به همان زبان يا به زبان ديگر نداده باشد . و چنانكه برخى از صاحبنظران گفتهاند زبان خالص نيز مانند نژاد خالص وهم و گمانى بيش نيست و وجود خارجى ندارد . بين دو زبان فارسى و عربى نيز از ديرباز چنين وضعى حكمفرما بوده است . ايندو زبان از خيلى قديم ، چه پيش از اسلام و چه پس از آن با هم رابطهء نزديك داشتهاند و در طى اين مدت دراز هريك از آنها آنچه را كه براى پيشرفت و تكميل خود شايسته يا لازم مىديده بىپروا از ديگرى گرفته و از اين راه نقص خود را جبران كرده است . كلمات عربى كه هماكنون در زبان فارسى به كار مىرود بىشمار و كلمات فارسى هم كه در زبان عربى راه يافته بسيار است . با اين فرق كه كلمات عربى در زبان فارسى به خوبى شناخته مىشوند ، چون در اين زبان اصل آنها همچنان محفوظ مانده و تغيير زيادى در آنها حاصل نشده است ، ولى همهء كلمات فارسى در زبان عربى شناخته نيستند . چون اين زبان بيشتر آنها را به صورتى درآورده كه تشخيص آنها دشوار است ، و به همين جهت در لغتنامههاى عربى و كتابهاى ديگرى كه براى شرح كلمات بيگانه در زبان عربى تأليف شده به ريشهء فارسى بسيارى از اين كلمات اشاره نشده و آنها را از اصل عربى دانستهاند . اين امر را علتها است كه شايد در فرصت ديگرى در